محمود بن محمد چغمينى خوارزمى ( مترجم : اسماعيل ناظم )
303
قانونچه في الطب ( فارسى )
قابض است . دُهنِ الياسَمِينِ و النِّسرِينِ حارّانِ يابسانِ . روغن ياسمين و نسرين گرم و خشك است . دُهنُ الخِلافِ مُعتَدِلُ الحَرِّ و البَردِ « 1 » . روغن بيد معتدل در گرمى و سردى است . دُهنُ الخَشخاشِ باردٌ مُخَدِّرٌ مُنَوِّمٌ « 2 » . روغن خشخاش سرد و مخدر ( سستكننده ) و خوابآور است . دُهنُ الشَّهدانَجِ حارٌّ يابسٌ . روغن شاهدانه گرم و خشك است . دُهنُ الخَردَلِ حارٌّ يابسٌ . روغن خردل گرم و خشك است . دُهنُ الفُستُقِ حارٌّ لَيِّنٌ . روغن پسته گرم و تر است . دُهنُ النَيلوفَرِ « 3 » باردٌ رَطبٌ . روغن نيلوفر سرد و تر است . دُهنُ المَرزَنجوشِ حارٌّ يابسٌ . روغن مرزنجوش گرم و خشك است . دُهنُ السَّوسَنِ حارٌّ يابسٌ . روغن سوسن گرم و خشك است . دُهنُ النَّرجِسِ حارٌّ لَيِّنٌ . و روغن نرگس گرم و تر است .
--> ( 1 ) . ب : ( و البرد ) ساقطة . ( 2 ) . ب : ( منوّم ) ساقطة . ( 3 ) . النَيلوفر و اللَينوفر هر دو صحيح است .